الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
43
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
سيد ابن طاوس ، در كتاب اقبال مىگويد : نام ابن خالويه ، حسين بن محمّد ، و كنيهاش ابو عبد اللّه بوده ، نجاشى از او يادآورى كرده ، و مىنويسد از مذهب ما ، كمال اطلاع را داشته است ، و در علوم عربيه و لغت و شعر مهارت داشته ، و در حلب مىزيسته است . محمّد بن نجار ، در كتاب الذيل مىنويسد : نام و نشان او را در جزء سوم از آفاق نوشتهايم و در حلب ساكن بود ، و آل حمدون كمال بزرگداشت را دربارهء او ، رعايت مىكردند ، و در همانجا درگذشته است . مؤلف گويد : گاهى سيد برخى از دعاها را از ابن خالويه ، نقل كرده از آن جمله مناجات حضرت مولى على عليه السّلام و ديگر از ائمه عليهم السّلام است ، در ضمن ادعيه ماه شعبان ، و ممكن است سيد ، اين بخش از دعاها را از كتاب الآل او نقل كرده باشد و يا كتاب ويژهاى در ادعيه داشته است . مؤلف گويد : معروف آن است كه ، كتاب او كتاب الآل است و حال آنكه در بسيارى از نسخههاى نجاشى ( الاوّل ) آمده ، و ميرزا محمّد در رجالش به نقل از نجاشى ( الاوّل ) نقل كرده است ، و حق آن است كه الاوّل ، از سهو ناسخان بوده و صحيح همان الآل بوده باشد . و از آثار او كتابى است در اسماء ساعات الليل و در آن كتاب صد و سى و پنج نام را متذكر شده ، و كفعمى در كتاب فرج الكرب و فرح القلب از اين كتاب نام برده است . ابن شهرآشوب ، در معالم العلماء ص 41 مىنويسد : ابو عبد اللّه حسين بن خالويه نحوى ، را كتابى به نام الآل است .